Destûrname
PÊVEK B — PÎVANÊN PEJIRANDINÊ
Prensîb: pîvana ku nayê jimartin ne pîvan e. Meclîs her du salan carekê van tabloyan dinirxîne û encamê diweşîne (Xal 97).
Asta 1 — Avakirina saziyê, defterê û ofîsan (sal 1–5)
| # | Armanc | Pîvan (tê jimartin) | Dem | Organa berpirs |
|---|---|---|---|---|
| 1.1 | Kesayetiya hiqûqî | e.V. hatiye qeydkirin; jimara qeydê heye | sal 1 | Komîteya Rêveber |
| 1.2 | Statûya kêrhatina giştî | gemeinnützig hatiye erêkirin |
sal 1–2 | Komîteya Rêveber |
| 1.3 | Herêmên fermî | herî kêm 5 herêm (her yek ≥25 endam) | sal 2 | Karên Rêxistinî |
| 1.4 | Endamtî | 500 endamên piştrastkirî | sal 2 | Karên Rêxistinî |
| 1.5 | Endamtî (asta duyem) | 1.000 endam → xala bidawîbûnê dikeve meriyetê | sal 3–4 | Karên Rêxistinî |
| 1.6 | Meclîsa hilbijartî | Meclîs hatiye civandin; protokol hatiye weşandin | sal 1 | Meclîsa damezirandinê |
| 1.7 | Divana Hakemiyê | 3 esîl + 2 cîgir hatine hilbijartin; usûl hatiye weşandin | sal 1 | Meclîs |
| 1.8 | Venêrîna darayî | rapora salane + rapora 2 vekolerên hesaban hatiye weşandin | her sal | Meclîs |
| 1.9 | Zelalî | lîsteya bexşên >1.000 € hatiye weşandin | her sal | Komîteya Rêveber |
| 1.10 | Rejîma zimên | Destûrname bi kurmancî û soranî hatiye weşandin | sal 1 | Ziman, Çand û Huner |
| 1.11 | Komîsyona Termînolojiyê | ferhengoka fermî ya guhertoya 1 hatiye weşandin | sal 2 | Ziman, Çand û Huner |
| 1.12 | Ciwan | her endamê Komîteya Rêveber 2 ciwanên xwedî lîsans anîne | sal 2 | Komîteya Rêveber |
| 1.13 | Envantera diyasporayê | metodolojî (sal 1) + rapora yekem (sal 2) hatine weşandin | sal 1–2 | Lêkolîn û Statîstîk |
| 1.14 | Konseya Perçeyan | hatiye damezrandin; nêrîna yekem hatiye tomarkirin | sal 2 | Komîteya Rêveber |
| 1.15 | Stûna aborî | herî kêm 1 kooperatîfa qeydkirî; Fona Hevgirtinê dixebite | sal 3 | Komîteya Rêveber |
| 1.16 | AISBL (Bruksel) | hatiye qeydkirin | sal 2–3 | Karên Hiqûqî û Dîplomatîk |
| 1.17 | Weqfa domdariyê | hatiye damezrandin | sal 3–5 | Komîteya Rêveber |
| 1.18 | Tomar | hemû biryarên Meclîsê li ser zincîrê ne; derengî <14 roj | her sal | Tomar û Zincîr |
| 1.19 | Rapora tomarê | hejmara biryaran, derengiyan û sedeman hatiye weşandin | her sal | Tomar û Zincîr |
| 1.20 | Ofîsên welatan | sal 1: 1 · sal 2: 3 · sal 3: 5 · sal 5: 10 ofîsên qeydkirî | sal 1–5 | Karên Rêxistinî |
| 1.21 | Belgenameya şahidiyê | usûl û şêweya belgeyê hatiye weşandin; hejmara salane tê tomarkirin | sal 2 | Karên Hiqûqî |
| 1.22 | Qeyda welatiyan | sal 1: 500 · sal 2: 2.000 · sal 3: 5.000 welatiyên piştrastkirî | sal 1–3 | Karên Rêxistinî |
| 1.23 | Du sazî | her du kesayetî çalak in; tu valahiya kesayetiya hiqûqî çênebûye (Xal 150) | sal 1–2 | Karên Hiqûqî û Dîplomatîk |
| 1.24 | Du ziman | belgeyên hiqûqî yên derveyî bi zimanê weqfê hatine nivîsandin; tu îdiaya serweriyê tê de tune ye | sal 1 | Karên Hiqûqî û Dîplomatîk |
Asta 2 — Naskirina nasname û mafan li Ewropayê (sal 3–15)
| # | Armanc | Pîvan (tê jimartin) | Dem | Organa berpirs |
|---|---|---|---|---|
| 2.1 | Daxwaznameya PETI | 1 daxwazname hatiye dayîn, jimara fermî hatiye tomarkirin | sal 1 | Karên Hiqûqî |
| 2.2 | PETI (domdar) | herî kêm 1 daxwazname di her salekê de | her sal | Karên Hiqûqî |
| 2.3 | Rapora sîya ya UPR | 1 rapor di her dora TR/IR/IQ/SY de | li gorî dorê | Karên Hiqûqî |
| 2.4 | FCNM | 1 beşdariya nivîskî di her dorê de | li gorî dorê | Karên Hiqûqî |
| 2.5 | UNPO | serlêdan (sal 2); encam hatiye weşandin (sal 3) | sal 2–3 | Karên Hiqûqî |
| 2.6 | ECI — nirxandin | nirxandina hiqûqî ya pêkanbûnê hatiye weşandin | sal 2 | Karên Hiqûqî |
| 2.7 | ECI — biryar | biryara destpêkirinê hatiye girtin an bi sedem hatiye paşxistin | sal 4 | Meclîs |
| 2.8 | Dosyaya sirgûnan | dosya temam (sal 2); radestî ≥1 saziyê (sal 3) | sal 2–3 | Karên Hiqûqî + Lêkolîn |
| 2.9 | Perwerdehiya bi zimanê dayikê | nexşe (sal 2); ≥1 eyalet/welat dersa kurdî destpêkiriye | sal 2–6 | Ziman, Çand û Huner |
| 2.10 | Festîwala Kurdistanê | salê 1 festîwal; beşdar û herêm tên tomarkirin | her sal | Karên Rêxistinî |
| 2.11 | 25ê Îlonê | salê 1 kampanya; herêmên beşdar tên tomarkirin | her sal | Rêxistinî + Ragihandin |
| 2.12 | Salvegera Lozanê | salê 1 çalakiya dîplomatîk li cihê îmzekirinê | her sal | Ragihandin + Hiqûqî |
| 2.13 | Newroz | 21ê Adarê; hejmara çalakiyan tê tomarkirin | her sal | Ziman, Çand û Huner |
| 2.14 | Civînên dîplomatîk | hejmara civînên fermî yên bi protokol tê weşandin | her sal | Karên Hiqûqî |
| 2.15 | Medya | saziyeke ragihandinê ya xebatkar | sal 4–6 | Ragihandin |
| 2.16 | Ciwan bo Kurdistanê | hejmara ciwanên beşdarî bernameyê | her sal | Karên Rêxistinî |
| 2.17 | Dosyaya qeyda civakî | rapora salane ya jimarî ya belgenameyan hatiye weşandin | her sal | Lêkolîn û Statîstîk |
| 2.18 | Delîlê tê venêrîn | herî kêm 1 daxwaza hiqûqî bi referansa tomara zincîrê hatiye piştgirîkirin | sal 3 | Karên Hiqûqî |
Eşikên zivirandinê (Xal 129)
Ji bo her kursiyekî du şert bi hev re: (a) hilbijartina yekem a wî kursiyî li ser zincîrê hatiye temamkirin, û (b) hejmara welatiyên piştrastkirî ji eşikê derbas bûye. Roja ku her du pêk hatin, zivirandin xweber çêdibe (Xal 130).
| Kursî | Eşika welatiyên piştrastkirî | Şerta hilbijartinê |
|---|---|---|
| Serok | 5.000 | hilbijartina yekem a Serok li ser zincîrê temam e |
| Meclisa Dewletê (201) | 10.000 | hilbijartina yekem a giştî temam e |
| Dîwan | 10.000 | 6 kursiyên hilbijartî ji aliyê Meclisa Dewletê ve hatine dagirtin |
| Rolên bi tayînkirinê | — | zivirandin tune ye; ev rol li ba ÎCK dimînin (Xal 126/b) |
Eşikên hejmarî ji aliyê Meclîsê ve, bi piraniya tekez, dikarin bên guhertin — lê tenê ber bi jêr ve na: eşikek nayê bilindkirin piştî ku ji nîvê wê derbas bûye. Wekî din desthilat bi zêdekirina eşikê tê dirêjkirin, û ev binpêkirina Xal 87/8 e.
Nîşe ya dirustiyê: Asta 2 xwedî tavaneke naskirî ye. Mînaka Minority SafePack nîşan dide ku 1,1 mîlyon îmze, qebûlkirin û piştgiriya Parlementoyê jî dikarin bêyî gaveke Komîsyonê bimînin. Ev nayê wê maneyê ku rê çewt e — ew tê wê maneyê ku encam divê wek belge, tomar û meşrûiyeta berhevkirî bê pîvandin, ne wek serkeftineke yekcarî.
Katkıda bulunmak ister misiniz? Okuma herkese açıktır. Değişiklik ve tartışma için cüzdanınızla ya da davet kodunuzla giriş yapmalısınız.
Cüzdanınız yok mu? Cüzdan Android ve tarayıcı için var. iPhone için henüz yok — davet koduyla girin.