Destûrname
PÊVEK B — PÎVANÊN PEJIRANDINÊ
Prensîb: pîvana ku nayê jimartin ne pîvan e. Meclîs her du salan carekê van tabloyan dinirxîne û encamê diweşîne (Xal 97).
Asta 1 — Avakirina saziyê, defterê û ofîsan (sal 1–5)
| # | Armanc | Pîvan (tê jimartin) | Dem | Organa berpirs |
|---|---|---|---|---|
| 1.1 | Kesayetiya hiqûqî | e.V. hatiye qeydkirin; jimara qeydê heye | sal 1 | Komîteya Rêveber |
| 1.2 | Statûya kêrhatina giştî | gemeinnützig hatiye erêkirin |
sal 1–2 | Komîteya Rêveber |
| 1.3 | Herêmên fermî | herî kêm 5 herêm (her yek ≥25 endam) | sal 2 | Karên Rêxistinî |
| 1.4 | Endamtî | 500 endamên piştrastkirî | sal 2 | Karên Rêxistinî |
| 1.5 | Endamtî (asta duyem) | 1.000 endam → xala bidawîbûnê dikeve meriyetê | sal 3–4 | Karên Rêxistinî |
| 1.6 | Meclîsa hilbijartî | Meclîs hatiye civandin; protokol hatiye weşandin | sal 1 | Meclîsa damezirandinê |
| 1.7 | Divana Hakemiyê | 3 esîl + 2 cîgir hatine hilbijartin; usûl hatiye weşandin | sal 1 | Meclîs |
| 1.8 | Venêrîna darayî | rapora salane + rapora 2 vekolerên hesaban hatiye weşandin | her sal | Meclîs |
| 1.9 | Zelalî | lîsteya bexşên >1.000 € hatiye weşandin | her sal | Komîteya Rêveber |
| 1.10 | Rejîma zimên | Destûrname bi kurmancî û soranî hatiye weşandin | sal 1 | Ziman, Çand û Huner |
| 1.11 | Komîsyona Termînolojiyê | ferhengoka fermî ya guhertoya 1 hatiye weşandin | sal 2 | Ziman, Çand û Huner |
| 1.12 | Ciwan | her endamê Komîteya Rêveber 2 ciwanên xwedî lîsans anîne | sal 2 | Komîteya Rêveber |
| 1.13 | Envantera diyasporayê | metodolojî (sal 1) + rapora yekem (sal 2) hatine weşandin | sal 1–2 | Lêkolîn û Statîstîk |
| 1.14 | Konseya Perçeyan | hatiye damezrandin; nêrîna yekem hatiye tomarkirin | sal 2 | Komîteya Rêveber |
| 1.15 | Stûna aborî | herî kêm 1 kooperatîfa qeydkirî; Fona Hevgirtinê dixebite | sal 3 | Komîteya Rêveber |
| 1.16 | AISBL (Bruksel) | hatiye qeydkirin | sal 2–3 | Karên Hiqûqî û Dîplomatîk |
| 1.17 | Weqfa domdariyê | hatiye damezrandin | sal 3–5 | Komîteya Rêveber |
| 1.18 | Tomar | hemû biryarên Meclîsê li ser zincîrê ne; derengî <14 roj | her sal | Tomar û Zincîr |
| 1.19 | Rapora tomarê | hejmara biryaran, derengiyan û sedeman hatiye weşandin | her sal | Tomar û Zincîr |
| 1.20 | Ofîsên welatan | sal 1: 1 · sal 2: 3 · sal 3: 5 · sal 5: 10 ofîsên qeydkirî | sal 1–5 | Karên Rêxistinî |
| 1.21 | Belgenameya şahidiyê | usûl û şêweya belgeyê hatiye weşandin; hejmara salane tê tomarkirin | sal 2 | Karên Hiqûqî |
| 1.22 | Qeyda welatiyan | sal 1: 500 · sal 2: 2.000 · sal 3: 5.000 welatiyên piştrastkirî | sal 1–3 | Karên Rêxistinî |
| 1.23 | Du sazî | her du kesayetî çalak in; tu valahiya kesayetiya hiqûqî çênebûye (Xal 150) | sal 1–2 | Karên Hiqûqî û Dîplomatîk |
| 1.24 | Du ziman | belgeyên hiqûqî yên derveyî bi zimanê weqfê hatine nivîsandin; tu îdiaya serweriyê tê de tune ye | sal 1 | Karên Hiqûqî û Dîplomatîk |
Asta 2 — Naskirina nasname û mafan li Ewropayê (sal 3–15)
| # | Armanc | Pîvan (tê jimartin) | Dem | Organa berpirs |
|---|---|---|---|---|
| 2.1 | Daxwaznameya PETI | 1 daxwazname hatiye dayîn, jimara fermî hatiye tomarkirin | sal 1 | Karên Hiqûqî |
| 2.2 | PETI (domdar) | herî kêm 1 daxwazname di her salekê de | her sal | Karên Hiqûqî |
| 2.3 | Rapora sîya ya UPR | 1 rapor di her dora TR/IR/IQ/SY de | li gorî dorê | Karên Hiqûqî |
| 2.4 | FCNM | 1 beşdariya nivîskî di her dorê de | li gorî dorê | Karên Hiqûqî |
| 2.5 | UNPO | serlêdan (sal 2); encam hatiye weşandin (sal 3) | sal 2–3 | Karên Hiqûqî |
| 2.6 | ECI — nirxandin | nirxandina hiqûqî ya pêkanbûnê hatiye weşandin | sal 2 | Karên Hiqûqî |
| 2.7 | ECI — biryar | biryara destpêkirinê hatiye girtin an bi sedem hatiye paşxistin | sal 4 | Meclîs |
| 2.8 | Dosyaya sirgûnan | dosya temam (sal 2); radestî ≥1 saziyê (sal 3) | sal 2–3 | Karên Hiqûqî + Lêkolîn |
| 2.9 | Perwerdehiya bi zimanê dayikê | nexşe (sal 2); ≥1 eyalet/welat dersa kurdî destpêkiriye | sal 2–6 | Ziman, Çand û Huner |
| 2.10 | Festîwala Kurdistanê | salê 1 festîwal; beşdar û herêm tên tomarkirin | her sal | Karên Rêxistinî |
| 2.11 | 25ê Îlonê | salê 1 kampanya; herêmên beşdar tên tomarkirin | her sal | Rêxistinî + Ragihandin |
| 2.12 | Salvegera Lozanê | salê 1 çalakiya dîplomatîk li cihê îmzekirinê | her sal | Ragihandin + Hiqûqî |
| 2.13 | Newroz | 21ê Adarê; hejmara çalakiyan tê tomarkirin | her sal | Ziman, Çand û Huner |
| 2.14 | Civînên dîplomatîk | hejmara civînên fermî yên bi protokol tê weşandin | her sal | Karên Hiqûqî |
| 2.15 | Medya | saziyeke ragihandinê ya xebatkar | sal 4–6 | Ragihandin |
| 2.16 | Ciwan bo Kurdistanê | hejmara ciwanên beşdarî bernameyê | her sal | Karên Rêxistinî |
| 2.17 | Dosyaya qeyda civakî | rapora salane ya jimarî ya belgenameyan hatiye weşandin | her sal | Lêkolîn û Statîstîk |
| 2.18 | Delîlê tê venêrîn | herî kêm 1 daxwaza hiqûqî bi referansa tomara zincîrê hatiye piştgirîkirin | sal 3 | Karên Hiqûqî |
Eşikên zivirandinê (Xal 129)
Ji bo her kursiyekî du şert bi hev re: (a) hilbijartina yekem a wî kursiyî li ser zincîrê hatiye temamkirin, û (b) hejmara welatiyên piştrastkirî ji eşikê derbas bûye. Roja ku her du pêk hatin, zivirandin xweber çêdibe (Xal 130).
| Kursî | Eşika welatiyên piştrastkirî | Şerta hilbijartinê |
|---|---|---|
| Serok | 5.000 | hilbijartina yekem a Serok li ser zincîrê temam e |
| Meclisa Dewletê (201) | 10.000 | hilbijartina yekem a giştî temam e |
| Dîwan | 10.000 | 6 kursiyên hilbijartî ji aliyê Meclisa Dewletê ve hatine dagirtin |
| Rolên bi tayînkirinê | — | zivirandin tune ye; ev rol li ba ÎCK dimînin (Xal 126/b) |
Eşikên hejmarî ji aliyê Meclîsê ve, bi piraniya tekez, dikarin bên guhertin — lê tenê ber bi jêr ve na: eşikek nayê bilindkirin piştî ku ji nîvê wê derbas bûye. Wekî din desthilat bi zêdekirina eşikê tê dirêjkirin, û ev binpêkirina Xal 87/8 e.
Nîşe ya dirustiyê: Asta 2 xwedî tavaneke naskirî ye. Mînaka Minority SafePack nîşan dide ku 1,1 mîlyon îmze, qebûlkirin û piştgiriya Parlementoyê jî dikarin bêyî gaveke Komîsyonê bimînin. Ev nayê wê maneyê ku rê çewt e — ew tê wê maneyê ku encam divê wek belge, tomar û meşrûiyeta berhevkirî bê pîvandin, ne wek serkeftineke yekcarî.
Tu dixwazî beşdar bibî? Xwendin ji her kesî re vekirî ye. Ji bo guhertin û nîqaşê, divê tu bi cizdana xwe an bi koda vexwendinê têkevî.
Cizdana te tune? Cizdan ji bo Android û gerokê heye. Ji bo iPhone hê tune — bi koda vexwendinê têkeve.