Prensîp, û çima ne malê tu kesî ye

ICK li ser şeş prensîban ava bûye. Ev ne bernameyek e, zemînek e: bêyî ku bê nihêrtin ka kîjan kadro di erk de ye, derbasdar in.

Kurdistanîtî. Em Kurdistanê wek yekparçeyekê dibînin û Kurdistanê bi navê wê bi xwe bi nav dikin. Em hemû navên din ên li ser welatê Kurdan hatine ferzkirin red dikin.

Gerdûnîtî (Universal). Em mafê diyarkirina çarenûsa xwe ya hemû gelan, di serî de Kurdan ku neteweya herî pirjimar a bêdewlet a cîhanê ne, pîroz dikin û diparêzin.

Hembêzkerî (Inclusive). Em hemû Kurdên cîhanê û hemû niştecihên Kurdistanê, serbixwe ji koka etnîkî, bawerî, mezheb an hilbijartina siyasî, wekhev qebûl dikin.

Cûrbecûrî (Diversity). Em Kurdên ji her deverê û ji her baweriyê, û hemû dostên ku mafên neteweyî yên Kurdan didin wan, hembêz dikin.

Bêalîtî (Nonpartisan). Em ji hemû partiyên siyasî yên ku ji Kurdistan û gelê Kurd re xizmetê dikin, li dûrahiyeke wekhev in. Em piştgiriya hemû xebatên ku dê ji Kurdan û Kurdistanê re xizmetê bikin, dikin.

Meşrûiyet (Legality). Di çarçoveya Danezana Mafên Mirovan de, em armanc dikin ku mafên meşrû yên Kurdan bi rêbazên bêşîdet lê herî bibandor bi cih bînin.

Ev şeş prensîp ne nivîsareke vitrînê ne; sînoreke sêwiranê ne. Û encameke wan a rasterast heye: ji ber ku ICK li gorî van prensîban hatiye sêwirandin, xwediyê wê ne partiyek e, ne jî komek e.

Cihê ku ev herî zelal xuya dike bêalîtî ye. Sazîyeke ku ji hemû partiyan li dûrahiyeke wekhev disekine, li gorî pênaseya xwe nikare bibe malê tu ji wan — di kêliya ku yek wê bigire, prensîp dikeve, û di kêliya ku prensîp bikeve, sedema hebûna sazîyê jî dikeve. Ji ber vê yekê bêalîtî ne nezaketek e, mekanîzmaya sazîyê ya xweparastinê ye. Heman tişt ji bo hembêzkerî û cûrbecûriyê jî derbasdar e: avaniyek ku sazîya tenê beşekê, tenê mezhebekê, tenê rêçikeke siyasî ye, nikare bi navê hemû Kurdan biaxive — çimkî di kêliya ku biaxive, beşek ji mirovên ku îdia dike temsîl dike, li derve hiştiye.

Îro kesên diyar vî erkî dimeşînin. Ev ne unwanek e, rewşek e. Di pêşerojê de cihê xwe ji kadroyên jêhatî re dihêlin; û ev ne dilxwaziyek e ku hatiye hiştin ser niyeta baş a yê di erkê de ye — vegûheztin di manîfestoyê de bi asteng û pîvanan ve hatiye girêdan, gava astengî tê pêkanîn dixebite. Her avanî ku dema erkekî dihêle ser wijdana yê wî erkî digire, zû an dereng wê wijdanê diceribîne. Damezrînerên wê tenê xwedî rêçikek in: bibin xizmetkarê neteweya Kurd. Pîvana xizmetkariyê jî diyar e — gava ku here, sazî li ser piyan bimîne.

Pezkuwichain lê hewceyî vê peymanê nîne, çimkî teknolojî peymanê bêhewce dike. Wek encama xwezayî ya blockchainê, xwediyê zincîrê tune ye; ne ICK, ne Weqf, ne yên ku vê belgeyê dinivîsin. Tu ji wan protokolê birêve nabe, tu ji wan mifteya rêveberiyê nagire. Û ev ne tenê hilbijartineke sêwiranê ye jî: qanûna cihê ku lê hatiye damezrandin vê bi hişkî dişopîne — armanca Stiftungê nayê guhertin û di bin çavdêriya federal de ye.

Ev ne dilnizmî ye; şerta baweriyê ye. Zincîra ku sazîyek dikare biguherîne ne defter e — databasa wê sazîyê ye. Hemû nirxa defterekê ji wê tê ku yê wê digire nikare naveroka wê biguherîne. Peyva rast gerînende ye: diparêze û pêş dixe, nafiroşe û destê xwe deynayê. Desthilata zincîrê ji welatiyên wê tê; ne ji ICKê, ne ji Weqfê, ne ji tu kesê ku vê belgeyê nivîsandiye.

Û li vir, tiştê ku di nêrîna pêşî de wek sînorekê xuya dike, derdikeve holê ku bi rastî mesafeyek e. Blokzincîrek li gorî xwezaya xwe ne mulkê tu kesî ye — heta ne yê neteweya ku ew hilberandiye jî. Ethereum Foundation Ethereum afirand; li ser wê bi hezaran proje hatin avakirin û weqf nikaribû tu ji wan rawestîne. Ev ne qelsî ye; ew tişt bi xwe ye ku Ethereumê girîng dike. Heman tişt ji bo hemû zincîrên din jî derbasdar e.

Mîmariya Pezkuwichainê jî pirzincîr e. Civakeke din dikare zincîra xwe girê bide, tokena xwe derxîne, defterê xwe bigire — bêyî ku destûrê bixwaze, û bêyî ku derfeta me ya astengkirinê hebe. Delîla ku zincîrek ne malê tu kesî ye tam ev e: nekarîna biryardanê li ser vê ku kî dê çi li ser wê ava bike.

Wateya wê ya stratejîk ev e: Kurd ne tenê neteweya bêdewlet a cîhanê ne. Di pêşerojê de neteweyên din ên bêdewlet, an jî civakên ku ne li ser erdnîgariyê li ser fikrekê ava ne — bo nimûne rêxistineke siyasî ya ku yekîtiya Afrîkayê diparêze — dibe ku bixwazin li ser blokzincîra siyasî ya yekem a cîhanê jêr-tokenên xwe hilberînin: ji bo avakirina qeyda nasnameya xwe, dengdana xwe, xezîneya xwe ya ku tu dewlet çavdêrî nake.

Her bikaranîneke wisa rayê xurt dike. Raya ku tenê neteweyek bi kar tîne projeyek e; raya ku gelek netewe bi kar tînin binyat e — û binyat, cureyeke hêzê ye ku bi redkirina naskirinê nayê ji destê meriv girtin. Wê demê ev zincîra ku gelê Kurd afirandiye, potansiyela dayîna hêzekê di asta cîhanî de hildigire. Bila bê dîtin: vê potansiyelê hildigire ji ber ku ne ya Kurdan e. Eger xwedî bûna, tavana me li çil mîlyonî digirt.

Herdu gövdeyan jî xwedî nînin, lê sedemên wan cuda ne: li ICKê ev biryareke prensîbî ye û bi rêzikê ve hatiye girêdan; li Pezkuwichainê encameke teknolojiyê ye û hem bi kodê hem bi qanûnê ve hatiye girêdan. Cudahiya di navberê de girîng e û divê neyê veşartin — prensîp girê dide, lê hewce dike ku pê bê kirin; kod û qanûn li pêkanînê nasekinin. Ji ber vê yekê herdu li kêleka hev disekinin: yek niyetê hildigire, ya din tiştê ku ji niyetê serbixwe ye.